Yoldaki Mallar. (Konuk Yazar SMMM Hüseyin Yörükoğlu)
Not: Makaleler yazarın kişisel görüşünü ifade etmekte olup kaleme alındığı tarihteki mevzuat düzenlemeleri açısından geçerlidir. Daha sonra meydana gelecek değişimler uygulamada farklılık yaratabilir. Bu nedenle makale tarihini göz önünde bulundurunuz.
10.08.2026
Konu: Yoldaki Mallar.
Ticari İşletmeler zaman zaman satın aldıkları ve faturası düzenlenen malların bedelini mallar teslim almadan önce ödemektedirler. Parası ödenen ancak teslim alınmayan bu malları da hatalı olarak 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ya da 153-Ticari Mallar Hesabı’nda muhasebeleştirebilmektedirler.
Ancak, bir anlaşmazlık veya elde olmayan sebeplerle parası ödenen mallar teslim alınmadığı için anlaşmazlık doğmakta ve bu anlaşmazlık ticaret mahkemelerine taşınmaktadır. Mahkemeler de söz konusu malın teslim alınıp alınmadığının tespitini istemekte, böyle bir durumda malın teslim alınmadığını iddia eden taraf ticari defterlerindeki bu hatalı kayıt sebebiyle zor duruma düşmektedir.
Zor duruma düşmemek için faturası düzenlenen ve anlaşmaya varılan bu mallar için ödeme yapıldığında yapılan ödemeler karşılığında 157-Diğer Stoklar Hesabının altında açılacak 157.01 Yoldaki Mallar Hesabı kullanılmalıdır.
Örneğin: A şirketi, 31.07.2026 tarihinde X şirketi ile 300.000,00 TL tutarındaki mal alımı için anlaşmış, X şirketi alınan malın faturasını düzenlenmiş ve A şirketi banka hesabından aynı gün ödeme yapmıştır. Bu durumda mal henüz teslim alınmadığı için muhasebe işleminin aşağıdaki gibi olması uygun olacaktır (KDV ihmal edilmiştir).
--------------------------------------------------/-----------------------------------------------------------------------------
Madde No: 1 31.07.2026 Borç Alacak
157 Diğer Stoklar Hesabı 300.000,00 TL
157.01 Yoldaki mallar
102. Bankalar Hesabı 300.000,00 TL
Malların satın alınması konusunda anlaşmaya varılması karşılında yapılan ödeme
---------------------------------------------------/-----------------------------------------------------------------------------
İki gün sonra malların gelmesi halinde:
---------------------------------------------------/-----------------------------------------------------------------------------
Madde No: 2 /1 02.08.2026 Borç Alacak
153.Ticari Mallar Hesabı 300.000,00 TL
157.Diğer Stoklar Hesabı 300.000,00 TL
157.01 Yoldaki mallar
Malların Teslim Alınması
---------------------------------------------------/------------------------------------------------------------------------------
Makul bir süreden sonra malların gelmemesi ve teslim edilmemesi durumunda, ödenen paranın tahsili için satıcıya sözleşmeden dönme beyanında bulunulup ve iade faturası düzenlenmek suretiyle ödenen para geri istenebilecek olduğundan bu kez muhasebe kaydının aşağıdaki gibi olması gerekmektedir.
--------------------------------------------------/-------------------------------------------------------------------------------
Madde No: 2/2 07.08.2026 Borç Alacak
127- Diğer Ticari Alacaklar 300.000,00 TL
157 Diğer Stoklar Hesabı 300.000,00 TL
157.01 Yoldaki mallar
Malların Teslim Alınmaması ve yapılan ödemenin geri ödenmesinin istenilmesi
--------------------------------------------------/------------------------------------------------------------------------------
Öte yandan yurt içinden ya da yurt dışından satın alınmak üzere siparişe bağlanan mallarla ilgili olarak yapılan avans ödemelerinin 159-Verilen Sipariş Avansları Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
(Hazırlayan: Hüseyin Yörükoğlu, SMMM)
PDF