Loading

Kar Dağıtımı Hangi Bilançoya Göre Yapılacaktır.(Konuk Yazar SMMM Hüseyin Yörükoğlu)

21 Mayıs 2020

Not: Makaleler yazarın kişisel görüşünü ifade etmekte olup kaleme alındığı tarihteki mevzuat düzenlemeleri açısından geçerlidir. Daha sonra meydana gelecek değişimler uygulamada farklılık yaratabilir. Bu nedenle makale tarihini göz önünde bulundurunuz.

 

21.05.2020

 

Konu: Kar Dağıtımı Hangi Bilançoya Göre Yapılacaktır.

 

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 88/1’inci maddesinde  “64 ila 88’inci madde hükümlerine tabi gerçek ve tüzel kişiler münferit ve konsolide finansal tablolarını düzenlerken, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan, Türkiye Muhasebe Standartlarına, kavramsal çerçevede yer alan muhasebe ilkelerine ve bunların ayrılmaz parçası olan yorumlara uymak ve bunları uygulamak zorundadır.” 507/1’nci maddede, “Her pay sahibi, kanun ve esas sözleşme hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılması kararlaştırılmış net dönem karına, payı oranında katılma hakkını haizdir.” ve 508/2’inci maddede ise “Yıllık kar, yıllık bilançoya göre belirlenir” denilmektedir.

 

Diğer taraftan, aynı Kanunun 64/5’inci maddesinde de gerçek ve tüzel kişilerin 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun defter tutma hükümlerine aynen uymaları öngörülmektedir.

 

Bu bağlamda, finansal tablolarını TMS/TFRS’ye göre düzenleyen şirketlerin, yıllık karın tespiti ve dağıtımında, VUK uyarınca tutulan yasal defter kayıtlarında yer alan karı mı yoksa TMS/TFRS’ye göre hesaplanan kârı mı esas alacakları konusunda tereddütler yaşanmaktadır.

 

Kamu Gözetimi Kurumu ise “Kar payı dağıtımında Kurumumuz düzenlemeleri çerçevesinde, TFRS’ye veya BOBİ FRS’ye göre hazırlanan finansal tabloların esas alınması gerekmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

 

Ancak, bir işletmede örneğin TFRS’ye göre hesaplanan kar VUK’a göre hesaplanan kardan yüksek olması durumunda fiktif karlar söz konusu olabileceğinden ve bu durumda da işletmede yaratılan kaynaktan fazlası dağıtılacağından ya da dağıtılacak kadar kaynak bulanamayacağından, işletme mali açıdan zor duruma düşebilecektir.

 

Diğer taraftan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), finansal tablolarını TMS/TFRS’ye göre düzenleyen “halka açık anonim şirketler” için, dağıtılacak kar payı tutarında üst sınırı, VUK’a göre tutulan kayıtlarda yer alan ilgili kar dağıtım kaynaklarının dağıtılabilir tutarı olarak belirlemiştir. Uygulamada, halka açık olmayan ancak finansal tablolarını TMS/TFRS’ye göre düzenleyen anonim şirketler tarafından da bu yöntemin uygulanabileceği değerlendirilmektedir.

 

Tüm bu gelişmeler kar dağıtımındaki tereddütleri gidermeye yönelik değildir.

 

Ancak, Ticaret Bakanlığınca 17 Mayıs 2020 Tarih, Sayı:31130 Resmi Gazete’de yayımlanan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Geçici 13’üncü Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’in 7/2’inci maddesi ile bizce bu tereddütler giderilmiştir.

 

Zira, Tebliğin kar payının ve kar payı avansı dağıtım esaslarına ilişkin olarak esas alınacak finansal tablolarla ilgili 7’inci madde aşağıdaki gibidir:

 

“(1)Kâr payının hesaplanmasında; finansal tablolarını Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenen standartlara uygun hazırlamak zorunda olanlar tarafından Kanunun 88 inci maddesine göre hazırlanan, bunlar dışında kalanlar tarafından ise 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre hazırlanan finansal tablolar esas alınır.

 

(2)Dağıtılması öngörülen kâr payı tutarı, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre tutulan kayıtlarda bulunan kâr dağıtımına konu kaynakların toplam tutarını aşamaz.”

 

Böylece, Sermaye Piyasası Kurulu’nun “halka açık anonim şirketler” için, dağıtılacak kar payı tutarında üst sınır, VUK’a göre tutulan kayıtlarda yer alan ilgili kar dağıtım kaynaklarının dağıtılabilir tutar şeklindeki belirlemesi ve bu belirlemeden hareketle halka açık olmayan ancak finansal tablolarını TMS/TFRS’ye göre düzenleyen anonim şirketler tarafından da bu yöntemin uygulanabilecek olması görüşü Ticaret Bakanlığınca da bu tebliğ ile de teyit edilmiştir.

 

Sonuç itibariyle, finansal tablolarını TMS/TFRS’ye göre düzenleyen tüm anonim şirketlerin dağıtılması öngörülen kâr payları tutarı, Vergi Usul Kanununa göre tutulan kayıtlarda bulunan kâr dağıtımına konu kaynakların toplam tutarını aşamayacaktır.

 

(Hazırlayan: Hüseyin Yörükoğlu, SMMM)

PDF

paylaş