Bir İşverene Bağlı Olarak Çalışan Bilirkişilerin De Şartların Oluşması Halinde Vergi İstisnasından Yararlanması Gerekir. (Konuk Yazar SMMM Hüseyin Yörükoğlu)
Not: Makaleler yazarın kişisel görüşünü ifade etmekte olup kaleme alındığı tarihteki mevzuat düzenlemeleri açısından geçerlidir. Daha sonra meydana gelecek değişimler uygulamada farklılık yaratabilir. Bu nedenle makale tarihini göz önünde bulundurunuz.
09.09.2026
Konu:Bir İşverene Bağlı Olarak Çalışan Bilirkişilerin De Şartların Oluşması Halinde Vergi İstisnasından Yararlanması Gerekir.
6754 sayılı Bilirkişi Kanunu’nda bilirkişi şöyle tanımlanmıştır: Bilirkişi, çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde oy ve görüşünü sözlü veya yazılı olarak vermesi için başvurulan gerçek veya özel hukuk tüzel kişisidir.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 61’inci maddesinde ücret, “İşverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir” şeklinde tanımlanmış ve aynı maddenin 3. fıkrasının 5. bendinde de bilirkişilere ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatlerin de ücret sayılacağı, belirtilmiştir.
Aynı kanunun 23. Maddesi ile hangi ücretlerin Gelir Vergisi’nden istisna edileceği sayılmış, bu bağlamda da 193 sayılı Kanunun 23’üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir:
“18. Hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri (Şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi tutarı, bu suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden kısım düşülmek suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır.)”.
Diğer taraftan 27.01.2022 tarih, 31732 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 319 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin 4/6’ncı maddesinde ise “…yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenen huzur hakkı, bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine, sporculara yapılan ödemeler gibi ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde, Kanunun 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen istisnanın uygulanması mümkündür.” denilmiştir.
Yazımızın konusu ile ilgili olan hüküm: Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu vergi istisnasının sadece en yüksek olan ücrete uygulanacağına ilişkin hükmüdür.
Bu bağlamda ve kanaatimizce, ücretli olarak çalışıp düşük ücret alan ancak aynı zamanda bilirkişilik yapıp ücretleri yüksek olan bilirkişilerin vergi istisnasından yararlanmasının mümkün olduğudur.
Oysa, UYAP BİLİRKİŞİ anasayfasında bulunan “Vergi İstisnası Talebi” sayfasında “Bir işverene bağlı olarak çalışanlar ve başkaca ücret geliri elde edenler istisnanın sadece en yüksek ücret gelirine uygulanması gerektiğinden ve bu ücretin bilirkişi ücretinden fazla olacağı değerlendirildiğinden, söz konusu istisna diğer işverence uygulanacak ve bilirkişi ücretlerine Bakanlığımızca ayrıca söz konusu istisna uygulanmayacaktır” denilmektedir.
UYAP BİLİRKİŞİ “Vergi İstisnası Talebi” sayfasındaki “…bu ücretin bilirkişi ücretinden fazla olacağı değerlendirildiğinden…” şeklindeki ibarenin gerçekle uyuşmadığı, subjektif bir değerlendirme olduğu kanaatindeyiz.
Çünkü, Gelir Vergisi Kanunu’na göre, birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanacağından, eğer bir bilirkişinin ücreti başka bir işverenden aldığı ücretten yüksek ise, vergi istisnasının bilirkişi ücretine uygulanması gerekmektedir.
Örneğin, emekli mimar, inşaat, elektrik ve makine mühendisleri Yapı Denetim firmalarında denetçi ve kısmi zamanlı olarak çalışmakta ve bu kişiler asgari ücretin altında ücret alabilmekte ve bir kısmı da aynı zamanda bilirkişi olarak görev yapmaktadır.
İşte bu durumda olan yani örneğin, başka bir işverenden 20.000,00 TL. ücret alan bir bilirkişinin diğer taraftan aylık 50.000,00 TL. bilirkişi ücreti alması halinde başka bir işverende yararlandığı gelir ve damga vergisi istisnası daha düşük olacak, örneğin 20 bin lira ücret alan o kişi 8.075,50 TL kadar vergi istisnasından yararlanamayacaktır.
Sonuç olarak, başka bir işverenden asgari ücretin altında gelir elde edip, aynı zamanda bilirkişilik yapan ve bilirkişi ücreti olarak aylık asgari ücretin üzerinde ücret alan bilirkişilerin söz konusu işverenden aldıkları ücretleri değil, bilirkişi ücretlerinin vergi istisnasına tabi olması gerektiğini düşünmekteyiz.
(Hazırlayan: Hüseyin Yörükoğlu, SMMM)
PDF