Binek Araçlarda Gider Kısıtlaması Kurumlar Vergisiyle Birlikte KDV İndirimini de Sınırlandırıyor. (Aytaç AYGÜN Vergi Hizmetleri Direktörü)



Not: Makaleler yazarın kişisel görüşünü ifade etmekte olup kaleme alındığı tarihteki mevzuat düzenlemeleri açısından geçerlidir. Daha sonra meydana gelecek değişimler uygulamada farklılık yaratabilir. Bu nedenle makale tarihini göz önünde bulundurunuz.

03.01.2020

Konu: Binek Araçlarda Gider Kısıtlaması Kurumlar Vergisiyle Birlikte KDV İndirimini de Sınırlandırıyor.

Bilindiği gibi 7194 Sayılı Kanunla vergisel yönden binek otolara ilişkin birçok sınırlama getirilmişti. Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya çeşitli şekilde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları araçlar dışındaki tüm binek araçları ilgilendiren bu değişiklikler,

-Bu araçların alımında gider yazılabilecek KDV ve ÖTV tutarında sınırlama getirilmesi (310 Sayılı Gelir Vergisi Tebliğ ile bu tutar 2020 yılı için 140.000 TL olarak tespit edildi),

-Toplam amortisman tutarının azami 300.000 TL olarak belirlenmesi (310 Sayılı GVK Tebliğ ile belirlenen tutar),

-Kiralanan binek araçlara ilişkin gider yazılabilecek tutarın azami 5.500 TL olarak sınırlanması,

-Bu araçlara ait akaryakıt, bakım-onarım, sigorta ve temizlik gibi giderlerin sadece %70’lik kısmının indirim konusu yapılabilmesi,

Şeklinde oldu.

Değişiklik öncesinde, kurumlar vergisi yönünden gider yazılabilecek KDV-ÖTV veya amortisman tutarı yönünden bir sınırlama söz konusu değildi.

Ayrıca kiralanan binek aracın kira bedeli ne olursa olsun gider yazılabilmekteydi. Benzer şekilde akaryakıt, sigorta, bakım-onarım gibi binek otolara ait giderlerin tamamı da bir oran kısıtlaması olmadan kurum kazancının/gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabiliyordu.

Bu değişiklikler gelir vergisi yönünden ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabını ve kurumlar vergisi mükelleflerini kapsıyor.

Kanunla bu değişikliklerin yürürlük tarihi 01.01.2020 olarak belirlendi. Buna göre, 2020 yılı başından itibaren kurumlar vergisi yönünden binek araçlara ilişkin giderlerde önemli sınırlamalar getiriliyor.

Ancak bu sınırlamaların sadece gelir ve kurumlar vergisi yönünden geçerli olmadığını, ayrıca katma değer vergisi yönünden de mükelleflere yük yarattığının altını çizmekte fayda var.

Bilindiği gibi Katma Değer Vergisi Kanununun 30’uncu maddesi indirimi mümkün olmayan KDV’yi düzenlemektedir. Bu maddede Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV’nin indiriminin mümkün olmadığı hüküm altına alınmıştır.

Binek araçların iktisabında bu araçlara ait KDV’nin indirimi zaten mümkün olmadığından, yukarıda açıkladığımız 7194 Sayılı Kanunla getirilen sınırlamalardan binek araçlara ilişkin giderlerin (akaryakıt, bakım-onarım gibi) %70’inin indirilebilmesi ve kiralanan araçlara ait tutar kısıtlamasının doğrudan bu konuyla ilgili olduğunu söyleyebiliriz.

Çünkü söz konusu giderler de 7194 Sayılı Kanunla değişiklik yapılarak, Gelir Vergisi Kanununa göre indirimi kabul edilmeyen giderler arasına alınmıştır.

Bu da 2020 yılı başından itibaren,

-%70’lik gider kısıtlaması dolayısıyla binek araçlara ait akaryakıt ve bakım/onarım gibi giderlere ilişkin KDV’nin %30’unun indirilmeyerek Kanunen Kabul Edilmeyen Gider olarak dikkate alınması, %70’inin ise eskiden olduğu gibi indirilmesi,

-Kira bedeli 5.500 TL’yi aşan kiralık binek araçlar için de 5.500 TL’yi aşan kısma isabet eden KDV’nin indirim konusu yapılmaması,

Anlamına geliyor.

Yani 01.01.2020 tarihinden itibaren KDV dahil 118 TL’lik yakıt alınca (100 TL’si yakıt bedeli, 18 TL’si KDV) yapılması gereken hesaplamanın aşağıdaki gibi yapılması gerekiyor:

-Kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilecek tutar: 100 x %70= 70 TL,

-Kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınamayacak tutar: 100 x %30 =30 TL,

-İndirilebilecek KDV tutarı: 18 x %70 = 12,60 TL,

-İndirilemeyecek KDV tutarı: 18 x %30 = 5,40 TL,

-KKEG yazılması gereken toplam tutar: 35,40 TL (30 TL + 5,40 TL)

Benzer şekilde, kira bedelinin aylık 5.500 TL’yi aştığı binek araçlarda da aynı durumun geçerli olduğunu söyleyebiliriz.

Örneğin, KDV hariç aylık 11.000 TL’lik bir araç kiralandığında KDV tutarı 1.980 TL olarak hesaplanacak,

5.500 TL gider olarak dikkate alınabilecek tutar,

11.000 – 5.500 = 5.500 Kanunen kabul edilmeyen gider,

1.980/2 = 990 TL indirilebilecek KDV, 990 TL’lik KDV ise indirim konusu yapılmayıp, KKEG olarak dikkate alınabilecek KDV tutarı,

Olarak hesaplanacak.

Kanunen kabul edilmeyen giderlere ilişkin KDV’nin de indirim konusu yapılmayıp, mal/hizmet bedeli ile birlikte KKEG olarak alınması gerektiği genel bir kural olsa da, binek otolara ait gider sınırlaması yeni bir uygulama olduğu ve bir orana göre (%70) hesaplama yapıldığı için, buna ilişkin KDV’nin gözden kaçırılması mümkün.

Bunlara ait KDV indirim konusu yapılırsa, olası bir incelemede veya KDV iadesi vb. işlemlerle durumun vergi dairesince tespiti halinde cezalı tarhiyatla karşılaşılabilir.

Ayrıca yukarıda da belirttiğimiz üzere konu sadece kurumlar vergisi mükelleflerini değil, ticari kazanç sahipleri ile avukat veya meslek mensubu gibi serbest meslek erbabını da ilgilendiriyor. Yani uygulama oldukça geniş çaplı bir mükellef grubunu kapsıyor.

Bu nedenle mükelleflerin, binek araçlara ilişkin gider kısıtlaması uygulamasında sadece gelir/kurumlar vergisi yönünden gider yazma boyutunu değil, KDV beyannamesinin doğruluğu yönünden de indirim konusu yapılamayacak KDV tutarını da dikkate almaları oldukça önemli.

(Hazırlayan: Aytaç AYGÜN, Vergi Hizmetleri Direktörü)