2018-028 Matrah Artırımı, İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi, Yapılandırma ve Varlık Barışına İlişkin Af Kanunu Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Girdi.



(Not: Mali açıklama, makale ve pratik bilgilerin toplu mail olarak paylaşıldığı listemize dahil olmak için info@yontemymm.com.tr adresine e-posta gönderebilirsiniz.)

2018/027

18.05.2018

Konu: Matrah Artırımı, İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi, Yapılandırma ve Varlık Barışına İlişkin Af Kanunu Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Girdi.

Yeni Af Kanunu olarak bilinen 7143 Sayılı “Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun” 18.05.2018 Tarih ve 30425 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı.

Birçok düzenlemeyi içeren Kanun başlıklar halinde aşağıdaki düzenlemeleri içeriyor.

1. Matrah Artırımı.

Önceki af kanunlarında olduğu gibi, 7143 Sayılı Kanunda düzenlenen matrah artırımı da gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV ve stopajı kapsıyor.

2013, 2014, 2015, 2016 ve 2017 yılları için matrah artırımında bulunmak mümkün.

Kanunun 5’inci maddesine göre matrah artımında bulunan mükellefler artırdıkları dönem ve vergi türleri itibariyle incelenemeyecek ve tarhiyata muhatap tutulamayacaklar.

Kurumlar vergisi yönünden matrah artırımında bulunmak isteyen mükelleflerin ilgili yıllardaki matrahlarını,

2013 yılı için %35,

2014 yılı için %30,

2015 yılı için %25,

2016 yılı için %20 ve

2017 yılı için %15 oranında artırmaları gerekli.

Ancak, ilgili yıllarda zarar beyan edilmiş olması veya indirim/istisna nedeniyle matrah oluşmamış olması durumunda artırılacak kurumlar vergisi matrahları,

2013 yılı için 36.190 TL’den,

2014 yılı için 38.323 TL’den,

2015 yılı için 40.701 TL’den,

2016 yılı için 43.260 TL’den ve

2017 yılı için ise 49.037 TL’den

az olamayacak.

Artırılan matrahlar  %20 oranında vergilendirilecek. İlgili yıllarda beyannamelerini süresinde veren ve tahakkuk eden vergileri zamanında ödeyen mükellefler için bu oran %15 olarak uygulanacak.

Örneğin 2016 yılında 1.000.000 TL kurumlar vergisi matrahı beyan eden bir mükellefin artırması gereken 200.000 TL, (beyannamelerinin zamanında verilmiş ve tahakkuk eden vergileri zamanında ödemiş olduğu varsayımıyla) ödemesi gereken tutar ise 30.000 TL olacak.

Aynı mükellefin 2016 yılında zarar beyan etmiş olması varsayımına göre ise, artırması gereken matrah 43.260 TL, ödemesi gereken vergi ise 6.489 TL olarak hesaplanacak.

Mükellefler artırmak istedikleri yılı kendileri belirleyecek. Yani her yıl için matrah artırımında bulunmak zorunluluğu bulunmamakta. Örneğin sadece tek bir yıl için de, iki yıl için de beş yıl için de matrah artırımı yapmak mümkün.

Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararların %50’si 2018 ve sonraki yıllarda mahsup edilemeyecek.

KDV için matrah artırımı ise hesaplanan yıllık KDV toplamının 2013 yılı için %3.5, 2014 yılı için %3, 2015 yılı için %2.5, 2016 yılı için %2 ve 2017 yılı için %1.5 oranında artırılması şeklinde yapılacak.

Fakat, KDV artırımı yapılacak yıllarda hiç beyanname verilmemesi, işlemlerin tamamının istisnalar kapsamında teslim ve hizmetlerden oluşması vb. nedenlerle hesaplanan KDV bulunmaması durumunda, ilgili yıl için kurumlar vergisi matrah artırımında bulunulmuş olması şartıyla artırılan kurumlar vergisi matrahı üzerinden %18 oranında KDV artırımında bulunmak suretiyle uygulamadan yararlanılabilir.

Diğer durumlarda ise KDV artırımında bulunmak isteyenlerin kurumlar vergisi matrahlarını artırma zorunluluğu bulunmuyor.

Tüm vergi türlerinde (gelir, kurumlar, KDV, stopaj) matrah artırımı için Ağustos ayı sonuna kadar başvuruda bulunmak gerekiyor.

Ancak, önceki yapılandırma kanunlarından farklı olarak, matrah artırımına ilişkin vergilerin ikişer aylık dönemler halinde azami altı taksitte ve Kanunda belirtilen süre/şekilde ödenme şartı bulunuyor. Aksi halde, madde hükmünden yararlanılması mümkün değil.

Bununla birlikte, matrah artırımına ilişkin ödenen vergiler kurumlar vergisi yönünden gider yazılamayacak.

Matrah artırımı beyannameleri için damga vergisi alınmayacak.

Matrah Artırımının Devam Eden Vergi İncelemelerine Etkisi:

Maddeye göre, matrah artırımında bulunan mükellefler hakkında 18.05.2018 tarihinden önce başlamış vergi incelemelerinin Temmuz ayı sonuna kadar bitirilmesi gerekli. Aksi takdirde incelemeye devam edilemeyecek.

İncelemenin bu süre içerisinde bitirilmesi halinde ise artırılan matrahlar, inceleme sonucu bulunan matrah farkı ile kıyaslanacak.

2. İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi.

İşletme kayıtlarının düzeltilmesi üç düzenlemeyi kapsıyor.

1.İşletmede Mevcut Olduğu Halde Kayıtlarda Yer Almayan Emtia, Makine, Teçhizat ve Demirbaşlar:

Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, kendileri veya bağlı oldukları meslek kuruluşlarının tespit ettiği bedel üzerinden Ağustos ayı sonuna kadar bu kıymetleri defterlerine kaydedebilecekler.

Söz konusu emtia, makine, teçhizat eğer %18 KDV’ye tabi ise bedeli üzerinden %10, indirimli KDV oranına tabi ise tabi olduğu oranın yarısı esas alınıp KDV hesaplanacak ve sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenecek.

Kaydedilen bu kıymetler için pasifte bir karşılık hesabı açılacak. Emtia için ayrılan karşılık ortaklara dağıtılması halinde sermayenin unsuru sayılıp vergilendirilmeyecek.

2.Kayıtlarda Yer Aldığı Halde İşletmede Bulunmayan Mallar:

Yine Ağustos ayı sonuna kadar gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri gayrisafi kar oranını dikkate alarak, fatura düzenlemek ve diğer vergisel yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilecekler.

3.Fiktif Kasa Bakiyeleri ve Ortaklardan Alacaklar:

Kurumlar vergisi mükellefleri, 31.12.2017 tarihi itibariyle gerçekte olmayan kasa bakiyeleri ve ortaklardan alacaklı oldukları tutarlar için, Ağustos ayı sonuna kadar vergi dairesine beyan edip, yine bu süre içerisinde söz konusu tutarlar üzerinden %3 vergi ödemek suretiyle kayıtlarını düzeltebilecekler.

Maddeye göre, bu tutarların sadece kasa hesabı veya ortaklardan alacaklar hesabında gösterilmiş olma zorunluluğu bulunmamakta.

Düzeltilen tutarlar ve ödenen vergiler, gider olarak dikkate alınamayacak.

3. Vadesi Gelmiş Olan Kesinleşmiş ya da Dava Aşamasında Bulunan Vergi Borçları Yapılandırılıyor.

Vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olan kesinleşmiş vergiler ve buna ilişkin cezalar, Kanunda yer alan süre ve şekillerde ödenmesi halinde yapılandırılabilecek.

Buna göre vergilerin tamamı ile gecikme faizi ve zammı gibi alacaklar yerine enflasyon oranına göre hesaplanan tutarın ödenmesi durumunda vergi aslına bağlı cezanın tamamının, vergi aslına bağlı olmayan cezanın ise %50’sinin tahsilinden vazgeçilecek.

Bir vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları ile idari para cezalarının ise yarısının tahsilinden vazgeçiliyor. Yapılandırma ikişer aylık dönemler halinde azami 18 ayda ödeme şeklinde yapılacak.

Dava aşamasında bulunan ikmalen, resen ve idarece yapılmış olan tarhiyatlarda ise verginin %50’sinin ve cezanın %100’ünün, vergi aslına bağlı olmayan cezalarda ise cezanın %75’inin tahsilinden vazgeçilecek.

Ayrıca Kanunun yayım tarihi olan 18.05.2018 tarihi itibariyle, istinaf/temyiz süresi geçmemiş ya da istinaf/temyiz yoluna başvurulmuş tarhiyatlar için verilen en son kararın;

  1. terkine ilişkin olması halinde vergilerin %80’i ile vergi aslına bağlı cezalarının tamamının,
  2. tasdike ilişkin olması halinde vergilerin %20 si ile vergi aslına bağlı cezaların tamamının,

tahsilinden vazgeçilecek.

Yapılandırmaya ilişkin son başvuru tarihi ise 31.07.2018 olarak belirlenmiş.

Ayrıca bu alacaklara ilişkin gecikme faizi, zammı gibi feri alacaklar yerine yine enflasyon oranına göre hesaplanan tutarın ödenmesi gerekiyor.

4. Yurtdışından Getirilen Varlıklar Serbestçe Tasarruf Edilebilecek:

Gerçek ve tüzel kişiler 30.11.2018 tarihine kadar yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını Türkiye’deki banka veya aracı kuruma bildirerek serbestçe tasarruf edebilecekler.

Ancak, 6736 Sayılı Kanundan farklı olarak ağustos ayından itibaren yurda getirilen varlıklar için %2 oranında vergi hesaplanacak.

Bu varlıklara ilişkin olarak, banka ve aracı kurumlar, %2 oranında hesapladıkları vergiyi 31.12.2018 tarihine kadar vergi dairesine beyan ederek aynı sürede ödeyecekler.

Ayrıca defter tutan mükellefler, Türkiye’ye getirilen varlıklarını dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerine dahil edebilecekler ve işletmeden çekebilecekler.

Yurt dışındaki varlıkların 31.07.2018  Türkiye’ye getirilmesi ya da yurtdışı kredilerin kapatılmasında kullanılması, yurtiçi varlıklarında 31.07.2018 e kadar kayda alınması haline herhangi bir vergi ödenmeyecek. Bu tarihten sonra ise % 2 vergi ödenmesi gerekecek.

5. Sahip Olunan Ancak Deftere Kayıtlı Olmayan Varlıklar Türkiye’de Bulunan Varlıklar İşletmeye Dahil Edilebilecek.

Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, Türkiye’de bulunan sahip oldukları ancak yasal defterlerinde yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlarını 30.11.2018 tarihine kadar defterlerine kaydedebilecekler.

Bu varlıklar üzerinden %2 oranında vergi hesaplanması ve bu tutarın 31.12.2018 tarihine kadar ödenmesi gerekli.

Bu varlıklar dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecek.

6736 Sayılı Kanunda olduğu gibi, gerek yurtdışında, gerekse de Türkiye’de bulunan varlıkların beyan edilmesi/bildirilmesi halinde beyan edilen varlıklar için vergi incelemesi ve tarhiyat yapılamayacak.

6. İnceleme Aşamasındaki İşlemler:

Matrah artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, Kanunun yayım tarihi olan 18.05.2018 tarihinden önce başlamış vergi incelemelerine devam edilecek.

İncelemenin tamamlanmasından sonra, tarh edilen verginin %50’si ile vergi aslına bağlı cezanın tamamının, vergi aslına bağlı olmayan cezalar için ise cezanın %75’inin tahsilinden vazgeçilecek.

Bunun için ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde başvurarak vergi ve cezaların tahsilinden vazgeçilen kısmı dışında kalan (ödenmesi gereken) kısmı ile gecikme faizi yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın ödenmesi gerekli.

7. Türkiye’ye Transfer Edilen Yurtdışındaki Kazançlar Türkiye’ye Getirilmesi Halinde Gelir veya Kurumlar Vergisinden İstisna Olacak.

Gerçek kişi ile kurumların,

1.Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan kurumlara ilişkin iştirak hisselerinin satışından doğan kazançları,

2.Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan kurumlardan elde ettikleri iştirak kazançları,

3.Yurt dışında bulunan iş yeri ve daimi temsilcileri aracılığıyla elde ettikleri ticari kazançları,

31.12.2018 tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi kaydıyla gelir veya kurumlar vergisinden istisna edilecek.

8. Yeni İnşa Edilen Konut veya İşyerlerinin İlk Satışında Tapu Harcı Düşürülecek.

Kanunun 12’nci maddesi ile Harçlar Kanununda değişiklik yapılarak, Bakanlar Kuruluna yeni inşa edilen konut veya işyerlerinin satışında tapu harcı oranını belirlemeye yönelik yetki verildi.

Anılan Kanun’a ekli PDF dosyasından ulaşabilirsiniz.

Bilgilerinize sunarız,

Saygılarımızla.

Yöntem Yeminli Mali Müşavirlik Ve Bağımsız Denetim A.Ş.